close
تبلیغات در اینترنت
حمزه رزمجویی: جداکردن دست من از تعلیمات مثل جداکردن دست روحانی از مسجد است
loading...

نورباران ویژه ممسنی و رستم

پدیده ی تعلیمات عشایر بیشتر از نیم قرن است که در زندگی عشایر فارس و ایران ظهور کرده، بکارگیری معلمان جوان، زبده و با انگیزه ای که از بطن خود عشایر برای ترمیم نابهنجاری ها و معظلات و بیسوادی آنها برخاسته بود. آنها مصمم بودند تا ناعدالتی و نامساواتی کُشنده ای که ریشه ی فرهنگ و شالوده های اجتماع آنها را متزلزل ساخته بود-را از پای درآورند. و در این میان محمد بهمن بیگی ادیب و فرهنگ دوست و جان سوخته ای که به تعبیر دوستانش همچون آرش کمانگیر، تمام هستی و جان خود را در گرو نجات ایل و تبار و عشایرزاده هایی…

پدیده ی تعلیمات عشایر بیشتر از نیم قرن است که در زندگی عشایر فارس و ایران ظهور کرده، بکارگیری معلمان جوان، زبده و با انگیزه ای که از بطن خود عشایر برای ترمیم نابهنجاری ها و معظلات و بیسوادی آنها برخاسته بود. آنها مصمم بودند تا ناعدالتی و نامساواتی کُشنده ای که ریشه ی فرهنگ و شالوده های اجتماع آنها را متزلزل ساخته بود-را از پای درآورند. و در این میان محمد بهمن بیگی ادیب و فرهنگ دوست و جان سوخته ای که به تعبیر دوستانش همچون آرش کمانگیر، تمام هستی و جان خود را در گرو نجات ایل و تبار و عشایرزاده هایی نهاد که خود از جنس آنها بود.مردان متعصب و باغیرتی همچون حمزه رزمجویی و دیگرانی نظیر او بهترین یاورانش برای رسیدن به این هدف والابودند.حمزه رزمجویی، رزم جویی شیراوژن، پاک نهاد و صدّیق بود که قریب چهل سال از بهترین ایام جوانی و زندگی خود را در طَبَق اخلاص نهاد تا بچه پاپتی های رنگ و رو باخته ی فقیر عشایری پر و بال بگیرند، مهندس، دکتر و افسر بشوند؛ تا صاحب قرب و جاه و منزلت بشوند؛ تا صاحب منصبان ارزنده ای بشوند.حمزه رزمجویی پنجاه روز پنجاه روز از زن و فرزند و ایل جدا می ماند تا دستگیرنده و نجات دهنده فرزندان ایلات و عشایر باشد. و اگر نمی بود امثال حمزه رزمجویی، شاید صدای یک دست! بهمن بیگی را کسی نمی شنید.

 

 

خودتان را معرفی کنید و بگویید چگونه معلم شدید؟
من اهل دشمن‌زیاری و از روستای "کلاه‌سیاه" و "کایدان" هستم. مأمور آمار به اشتباه در شناسنامه‌ام نوشته متولد 1307 در حالی که من در سال 1311 به مکتب می‌رفتم و درس می‌خواندم و بچه‌ی چهار ساله نمی‌تواند به مکتب برود. در اصل متولد 1303 هستم. در الیاس‌آباد چنارشاهیجان (قائمیه) مدرسه‌ای را الیاس‌خان کشکولی بنا نهاده‌بود. در آنجا نزد آقایان "یعقوب‌زاده کازرونی" و "زالپور" از اهالی خشت درس خواندم و پس از اخذ مدرک ششم راهی تعلیمات عشایری شدم. یک معلم شهری در شیراز به من گفت: روزنامه آگهی استخدام معلم عشایری زده. آن زمان استخدام معلم عشایری به صورت سهمیه‌ای بود. مثلاً مناطق بکش، جاوید، رستم، دشمن‌زیاری هر کدام دو سهمیه‌داشت. در واقع تعلیمات عشایر به صورت یک پدیده ظاهرشده‌بود و من هم در دوره‌ی دوم در سال 1337به دانشسرا واردشدم و 7 سال در دشمن‌زیاری کار کردم. 34 سال رسماً معلم بودم بعد از انقلاب از سال 60 تا 72 در آموزش و پرورش بوشهر ادامه خدمت دادم و بعد از بازنشستگی مجدداً 5 سال دعوت به کار شدم و پس از 39 سال خدمت بازنشسته شدم.
ازاوضاع واحوال خودتان بعد از بازنشستگی بفرمایید
سال 72 وقتی بعد از 34 سال خدمت در مرحله‌ی اول بازنشسته‌شدم طی نامه‌ای به اداره آموزش و پرورش بندر ریگ نوشتم: تشکر می‌کنم از اینکه محبت کردید و مرا بازنشسته نمودید اما به عرضتان برسانم که جداکردن دست من از تعلیمات مثل جداکردن دست یک روحانی از مسجد است. موقعی که به شیراز آمدم 15 هزارتومان به عنوان مساعده گرفتم و وقتی به خانه برگشتم دیدم که از لحاظ اقتصادی حسابی در تنگنا هستیم و مبلغ 20 هزارتومان هم از یکی از دوستان قشقایی به نام کرمی‌فیروزآبادی قرض کردم تا بتوانم گذران زندگی کنم. بعد از مدتی توسط یکی از دانش‌آموخته‌های جامعه‌ی عشایر برایم شغلی در بندرعباس جورشد وبه آنجا رفتم، مسئول شرکت وقتی فهمید من معلم بوده‌ام مرا مورد محبت قرارداد و گفت که به کارمندان شرکت درس ادبیات بدهم. چند ماه بعد نامه‌ای به دستم رسید که توسط آموزش و پرورش بوشهر به مدت 5 سال دیگر دعوت به کار شده‌ام. پسرهایم دو تایشان معلم بازنشسته هستند و یکی کارمند بانک و یکی از آنها عمرش به دنیا باقی‌نبود. دخترهایم هم دبیر، کارمند بهداری، خانه دار و دیگری ساکن تهران است .
تعلیمات عشایر چگونه راه‌اندازی شد؟ گوشه‌هایی از خاطرات دوران تدریس و آموزشی خودتان را نیز برایمان بیان‌کنید.
با پدرم در سال 1332 در خانه‌ی الیاس خان کشکولی مهمان بودیم. ناصرخان قشقایی که آن زمان سناتور بود با عده‌ای برای رایزنی به منزل الیاس‌خان آمدند. در این بین تعدادی دنبال افراد باسواد در ایل می‌گشتند و عده‌ای را جمع نموده و در باغ ارم که آن زمان متعلق به خوانین قشقایی بود دوره‌ی آموزشی تشکیل‌دادند و بعد از مدتی آنها را برای باسوادکردن افراد، به ایل تزریق نمودند اما توفیقی حاصل ننمودند تا اینکه محمد بهمن‌بیگی در سال 36 با همکاری دکتر کریم فاطمی، دانشسرا را در محل فعلی اداره کل آموزش و پرورش عشایر در روبروی باغ ارم تاسیس کردند و زمینش را نیز "عزیزاله خان قوامی" هدیه‌داد. اولین سال دانشسرا رسماً با 60 دانش‌آموز شروع به کارکرد که بعدها با رونق کار، مکان دانشسرا به "آب باریک" منتقل شد. در دانشسرا معلمی به نام "توسلیان" به ما درس می‌داد. روش تدریس نداشتیم تا اینکه بهمن‌بیگی بعد از چند سفر خارجی و مطالعه سیستم آموزشی دیگر کشورها، سیستم منسجمی را برای تعلیمات عشایری پایه‌ریزی کرد.
بعد از طی دوره‌ی آموزشی ما آزادبودیم که هر جایی که دوست داریم را انتخاب‌کنیم. در تعلیمات عشایر سن مطرح نبود و هر کسی دوست داشت که درس بخواند و باسواد شود می‌توانست اقدام‌کند. سال اول را در روستای "بلوطک" دشمن‌زیاری کارکردم و حدود 40 دانش‌آموز داشتم. قبل از من شخصی به نام "مشهدی عباس فسایی" به افراد روستا قرآن یاد می‌داد و بعضی‌ها "سواد سیاقی" داشتند. با آزمودن بچه‌ها و توانایی‌هایشان در خوانش قرآن و سواد سیاقی دانش‌آموزان را در کلاس های مختلف چینش کردم و شروع به کار نمودم .اما مشکل کوچ داشتیم و اهالی روستا برای مدت یک ماه و برای برداشت محصول مجبور به اتراق در نقاط مختلفی بودند و جمع‌آوری آنها برای کلاس امکان‌پذیر نبود. پس از یک وقفه‌ی یک ماهه که دانش‌آموزان به کلاس نمی‌آمدند بهمن‌بیگی برای بازدید آمد و از روند کار رضایت نداشت. با اعتماد به نفس گفتم: کار من خوب بوده منتها مشکلاتی وجودداشته که باید برطرف شود. در سال آینده با همکاری اهالی، مدرسه را در خانه‌ای دایر کردم و برای هر خانوار هزینه در نظرگرفتم و جاده دسترسی به روستا و مدرسه را با کمک دانش‌آموزان بهسازی نمودم. در بازدید بعدی نتیجه‌ی کار شگفت‌انگیز بود و بهمن‌بیگی به عنوان هدیه یک رادیو به من داد. در سال سوم ، دانش‌آموزان کلاس ششم که تعدادشان 10 نفر بود همگی در دانشسرا قبول شدند.
سال چهارم معلمی(1341) به "کلاه‌سیاه" آمدم. سوار اسب بودم و هنوزپیاده نشده بودم که "سید علی‌اکبر موسوی" از اهالی روستا گفت: مدرسه این روستا در دست معلم روستایی بوده و خوب آموزش ندیده‌اند. از آنها امتحان گرفتم، در مقطع خوبی بودند اما رضایت‌بخش نبود. همانجا ماندم و چهار پایه را تحویل گرفتم. سید علی‌اکبر پایه‌ی دوم و "منوچهر رزمجو" پایه‌ی اول را برداشتند. بعد از مدتی به ما اعلام کردند که باید در یک اردوی امتحانی در ده "سنگر" شرکت کنیم. یکی از دانش‌آموزانم به نام "حشمت رزمجو" مریض بود و با بقیه‌ی دانش‌آموزان روانه‌ی اردو شدیم. پدر شهید اعتمادی هم آنجا بود و مرا به عنوان مراقب امتحانات اردو معرفی کردند . دانش‌آموزانم رتبه‌های ممتاز اردو را به دست‌آوردند. یکی از آنها "پروانه رزمجو" بود. بعد از مدتی هم برای من تشویقی فرستادند.
بعد از این اردو به روستای "تیرتاج" رفتم. کدخدا و مردم را جمع کردم و رایزنی لازم برای پیشبرد کارها با آنها انجام‌شد اما باور نداشتند ما بتوانیم موفق شویم. "فرخ رو پارسا" وزیر آموزش و پرورش وقت، طی هفت روز ازدانش‌آموزان من، دانش‌آموزان "میمنت کیانی" از چاه‌چنار و دانش‌آموزان "محمدیار رزمجو" از آب‌بید، آزمون های لازم را به عمل آورد و پرورش‌یافتگان مکتب تعلیمات عشایر مثل همیشه غوغا کردند. در این اردو، یک گروه از صدا و سیما با من مصاحبه کردند که چرا دانش‌آموزان شما فراتر از حد انتظار ظاهر می‌شوند؟ گفتم: ما 70 سال از تهران عقب هستیم و 50 سال هم از شیراز ، بایدبدویم، چون اگر بخواهیم راه برویم نمی‌رسیم. گزارشگر ادامه داد: چرا روحیه‌ی دانش‌آموزان بالاست؟ افزودم: دوست داریم با کمک خدا از بین بچه‌های عشایر امیرکبیرها پیدا شود و گر نه حاج میرزا آغاسی‌ها بسیار است.
در اردوی "بل‌برم" ساعت 12 ظهر یک سرهنگ نظامی به اردو آمد و با معرفی خود به عنوان بازرس ویژه از طرف دربار، شروع به ارزیابی دانش‌آموزان کرد. سرهنگ نظامی آدم فوق‌العاده باسواد و تیزی بود. شخصی به نام "سید قربان ابطحی" که الآن دامپزشک است را پای تخته‌سیاه برد و یک مسئله‌ی طولانی به او گفت و خواست که با تکرار صورت مسأله جوابش را بدهد ، سیدقربان بدون ذره‌ای اشتباه صورت مسأله را دوباره خواند و جواب آن را هم به درستی بیان‌کرد و باعث شگفتی سرهنگ شد و این روند دو روز ادامه داشت. وقتی پیگیر شدیم فهمیدیم که به دربار اعلام کرده‌اند: کار آقای بهمن‌بیگی سطحی است و بار علمی ندارد.
یک بار دیگر زمانی که " عَلَم "نخست‌وزیر بود، معاون ایشان دکتر باهری 15 روز در اردوی فراشبند به ارزیابی دانش‌آموزان پرداخت و رشد و نبوغ فرزندان عشایررا از نزدیک مشاهده کرد. بعدها معلوم شد که به گوش شاه پهلوی رسانده‌اند که تعلیمات عشایر یک هدف است و باید منتظر ماند که چه زمانی بروز پیدا می‌کند. دکتر باهری در بازگشت این ذهنیات منفی را پاک می‌کند و البته این را هم می‌گوید که: "این همه نیرو که از طریق تعلیمات عشایر وارد جامعه می‌شود ممکن است روزی ایجاد مزاحمت‌کند."
یک شب با آقای بهمن‌بیگی به بازدید مدرسه‌ی "زواره رحمانی" رفتیم و بعد از بازدید همان جا خوابیدیم. نیمه‌های شب بهمن‌بیگی خواب نمی‌رفت و گفت: یک چراغی پیداکن تا من مطالعه کنم. البته این بهانه‌اش بود و از فکر تعلیمات عشایر خواب نمی‌رفت. ادامه‌داد:حمزه، به نظرت اجازه می‌دهند هزار معلم تربیت کنیم، اگر می‌گذاشتند، اصلاً شکست نخواهیم‌خورد. او فکر نمی‌کرد بیش از 15هزار معلم تربیت کند و سراسر ایران را زیر پوشش قراردهد. مشکلاتی نظیر مدیر کل آموزش و پرورش فارس، تحت نظر قرارگرفتن توسط ساواک، درگیری‌های محلی و بعضی از خوانین مانع از انجام کار بودند. من وقتی فایده‌ی تعلیمات عشایر و آینده‌ی درخشان جماعت ایلی را با وجود تعلیمات عشایر درک کردم، زندگی‌ام را فراموش نمودم و بعضی وقت‌ها می‌شد که چهار تا پنج ماه خانواده‌ام را نمی‌دیدم چون فکر می‌کردم اگر تلاش نکنم تعلیمات عشایر و جامعه‌ی عشایر ضرر می‌کند.
آقای بهمن‌بیگی یک نفر را به عنوان راهنمای تعلیمات عشایری ایل خمسه انتخاب‌کرد و بعد مرا به شیراز برد و از من خواست در یک دوره‌ی خاص مفهوم کار آموزش و چگونگی انتقال دروس دانش‌آموزان را به افراد دانشسرا یاد بدهم. بعد از مدتی به منطقه‌ی گرمسیر رفتم و از آذر ماه همان سال به مدّت4 ماه در یک مدرسه ماندم. آن مدرسه 56 دانش‌آموز داشت و در سه شیفت صبح تا ظهر، ظهر تا 6 عصر و از 6 عصر تا 10 شب کار می‌کردیم و حتی بعضی مواقع یادم می‌رفت غذا بخورم. یک روز عصر زن کدخدا آمد و گفت: آقای رزمجو، غذا بد بود که نخوردی؟ تعجب کردم چون او کباب آورده بود و من از بس سرگرم کار بودم یادم رفته‌بود چیزی بخورم.
موقع عید همان سال دو روز به خانه آمدم و سپس به شیراز رفتم و از آنجا مامور سر و سامان دادن به اوضاع حوزه‌ی "آردکپان" شدم و آنجا منزل در "سردار خان جهانگیری (آردکپان)" ماندم. در طول هفته پنج روز مدرسه را اداره می‌کردم و دو روز آخر هفته را از سایر مدارس بازدید می‌کردم. بعد از مدتی تکّه‌ای کاغذ از آقای بهمن‌بیگی به دستم رسید که روی آن نوشته‌بود: "آقای حمزه رزمجو، عنوان شما از این تاریخ، راهنمای تعلیماتی است. مستحضر باشید." وقتی خواستم در سمت جدید شروع به کار کنم ایشان دستورداد ابتدا از کل حوزه‌ی قشقایی بازدیدکنم و من از منطقه‌ی "چاه‌مارو" در خنج از ایل عمله شروع‌کردم و مسیر بین شهرهای فراشبند، کازرون تا خلیج فارس را طی نمودم. در مرحله‌ی دیگر شش‌بلوکی، فارسیمدان، کشکولی و دره‌شوری را بازدید کردم. از ایل دره‌شوری با یک ماشین باری از "امیدیه آقاجاری" به نورآباد آمدم. سرفلکه اصلی آن زمان نورآباد بودم که مرحوم "قدرت گشتاسبی" نگاهی به وضعیت ظاهری‌ام کرد که ناشی از سفر، کهنه و چرکین شده‌بود. به او گفتم: از مدارس عشایری بازدید می‌کردم و می‌خواهم از طریق "خومه‌زار" به روستای "مرغ" بروم.
در ادامه مسیر به دالین کازرون رسیدم. حدود سال 47 بود. آنجا معلمی به نام "قره‌بیگی" بود که پنج روز جای او تدریس کردم تا او به شیراز به دیدار مدیرکل تعلیمات عشایر برود. به "قره‌بیگی" سفارش کردم در مسیر برگشت برای من یک جفت کفش "دانلاپ" شماره 43 بگیر و بیاور.
داستان و خاطرات از تعلیمات عشایر بسیار است اما موفقیت تعلیمات عشایر را نمی‌توانیم بگوییم همه مرهون تلاش بهمن‌بیگی بود چون در کنار این تلاش‌ها لطف و نظر خدا خیلی موثربود. تعلیمات عشایر مخالفان زیادی داشت. افراد بدبین، ناشی، مغرض و ... کار تعلیمات عشایر و باسواد ایلیاتی‌ها را قبول نداشتند. بهمن‌بیگی در سال سوم دانشسرای عشایری برای مجلس سنا ثبت‌نام کرد اما علی‌رغم محبوبیت و آرای زیاد ایشان، شاه می‌خواست "زیادخان دره‌شوری" سناتور شود و اگر بهمن‌بیگی سناتور می‌شد طولی نمی‌کشید که تعلیمات عشایر تعطیل می‌گشت.
در یکی از اردوهای خرم‌آباد، ماشین با 24 دانش‌آموز روی ریل قطار خاموش شد و قطار در حال نزدیک شدن بود. شخصی که همراه ماشین بود ورزشکار و قهرمان وزنه‌برداری بود پشت ماشین را بلند می‌کند و از روی ریل رد می‌شوند. این لطف خدا بود که این تعداد دانش‌آموز را از مرگ حتمی نجات‌داد.
در دشت عباس و اندیمشک مدرسه‌ای با 30 دانش‌آموز و یک معلم خانم دایر بود. کدخدای ده که حامی خانم معلم بود با دسیسه‌ی "... خان" از کلانترهای ایل بهاروند لرستان در زندان بود. خانم معلم از این موضوع اظهار گلایه کرد. سریع نزد استاندار لرستان رفتم و با رایزنی با او دوباره روانه دشت‌عباس شدم. هنوز به محل نرسیده‌بودم که با هماهنگی استاندار کدخدا آزاد می‌شود.
"ابراهیم فرح‌بخشیان" استاندار لرستان سراسر جاده‌های لرستان از بروجرد تا نهاوند و پل‌دختر را تابلو زده‌بود: "بکوشید تا لرستان را گلستان کنیم." او فقط تابلو زده‌بود و این تابلوها به تنهایی نمی‌توانستند کاری کنند.
هدف والای ما توسعه‌ی تعلیمات عشایر در همه جای ایران بود. بهمن‌بیگی به من ماموریت داده‌بود تا به "لرستان" بروم و آنجا تعلیمات عشایر را گسترش دهیم. گفتم: افراد آنجا نمی‌توانند ادامه دهنده‌ی کار ما باشند، بهتر است با خودمان معلم ببریم. با توجه به اینکه 6 سال در فارسیمدان کار کرده‌بودم و با روحیات آنها آشنایی داشتم با جماعتی از معلم‌های فارسیمدان و دشمن‌زیاری فعالیت را در لرستان شروع کردیم و به موفقیت‌های چشمگیری رسیدیم. و در همه‌ی مراحل خداوند همراه ما بود.
آن زمان یک خانم معلم در قله‌ی کوهی هفت فرسخ دورتر از شهر فعالیت می‌کرد و مشکلی پیش نمی‌آمد. ما به این درک رسیده‌بودیم که اگر افرادی مثل ما و دوستانمان از روی صداقت و علاقه کمک کنند این تشکیلات مستحکم و برقرار می‌ماند. در طایفه‌ی فارسیمدان تعداد کلفت زیادبود اما در نتیجه تعلیمات عشایر تعداد معلم‌ها بیشتر از تعداد کلفت‌ها شد.
از وضعیت کنونی زندگی خودتان بگویید.
من به عنوان یک معلم پیر ممسنی فقط همین خانه را دارم که این را هم فرزندم برایم درست کرده. مطالبی را چندی پیش نوشتم و در پایان آن افزودم: "این نوشته‌ها یک ایراد اساسی دارد و آن این است که یک کلمه حرف دروغ در آن وجود ندارد." و حالا آنچه خدمت شما عرض می‌کنم حقیقت محض است. بارها این شوخی را کرده‌ام و گفته‌ام: "من به بهمن‌بیگی از سکینه محرم‌تر بودم!" ایشان خیلی حرف‌هایی را که به بی‌بی نمی‌زد به من می‌گفت. یکی از پرورش یافتگان تعلیمات عشایر که هم اکنون از مسئولان کشوری است به من گفت: تو تنها یک ایراد داری و آن هم این است که فقط به خودت نرسیدی.! باور کنید برای اردوی فارسیمدان 5 هزار تومان و برای اردوی لرستان 7 هزارتومان هزینه دریافت کردم که از هر کدام این اردوها مبلغ 2 هزار تومان اضافه آمد که آن را عودت دادم و گرنه با دو هزار تومان آن زمان می‌توانستم در همین "دوکوهک" خیلی از زمین‌ها را بخرم.
ادای دین نسبت به بهمن‌بیگی در بین مردم تاثیر مثبت دارد. یکی از علل گرایش مردم به بهمن‌بیگی عفت ایشان بود. اگر کسی گزارش می‌داد که فلان معلم رشوه گرفته‌است بدش می‌آمد ولی گذشت داشت، اما وای به روزی که می‌فهمید یک معلم از نظر اخلاقی و عفت ،یک جو مشکل دارد، به نابودی آن معلم راضی می‌شد چون می‌دانست بی‌توجهی به عفت و بداخلاقی، تعلیمات عشایر را نابود می‌کند. باورش سخت است که چگونه با توجه به جامعه‌ی سنتی آن زمان، تعداد چهل نفر از دخترها روانه‌ی لرستان می‌شدند تا به دیگران درس بدهند و مشکلی هم برای آنها پیش نمی‌آمد.
ما در بویراحمد هم مدرسه داشتیم. یادم می‌آید منزل "غلامحسین جلیل" بهمن‌بیگی گفت: همه بیایند و امتحان بدهند و با اشاره به من ادامه ‌داد: معلم ناظر حمزه رزمجو است. یکی از دخترها به نام .... از طرف صاحب‌خانه سفارش شد. بهمن‌بیگی گفت: من پارتی بازی نمی‌کنم اما برای آمادگی در امتحان می تواند هفت روز قبل از امتحان از تعلیمات حمزه رزمجو بهره ‌ببرد و درس بخواند تا برای امتحان آماده ‌شود.من هفت روز درسش دادم و قبول شد.
در قیروکارزین زلزله آمد. بهمن‌بیگی مقداری پتو و سایر اقلام در اختیار من گذاشت تا بین زلزله‌زده‌ها تقسیم کنم. گفتم: آقای بهمن‌بیگی این کار را ول کنید! ما به بچه‌های زلزله‌زده برسیم. قبول کرد و آمار گرفتیم و نامه‌ای هم روح‌اله رزمجو نوشت که هر جا که لازم باشد حاضرم برای تدریس بچه‌ها بروم. حدود 24 دانش‌آموز پسر و یک دانش‌آموز دختر در "بله‌زار" و در منزل من گردآمدند و دو ماه تمام پذیرای آنها بودیم.
در اردوی لرستان وقتی مسئولان بازدیدکننده می‌خواستند بروند و در حال جمع‌بندی ارزیابی‌ها بودند، بهمن‌بیگی گفت: من هر جا با مشکلی مواجه می‌شوم از "حمزه رزمجو" استفاده می‌کنم.
در "کلگاه شیراز" معلم بودم که بهمن‌بیگی به دیدارم آمد. احساس کردم می‌خواهد با من حرف بزند. گفت: از ازدواج دوم من هم خبری هست؟ عرض کردم: بله. قلی کشاورز این مسئله را بیان کرد و من شدیداً آن را تکذیب کردم. بهمن‌بیگی افزود: بر خلاف نظر تو، می‌خواهم دوباره ازدواج کنم. ادامه‌ دادم: منظورت این است که تعلیمات عشایر را رهاکنی! گفت: برای چه رها کنم؟ شما زن دارید اما من از همسر اولم مدتهاست که جدا شده‌ام. به او گفتم: مگر تو همانی نبودی که مردم را نصیحت می‌کردی که به زن‌ها و مادرها توجه‌کنید و از ازدواج دوم بپرهیزید که بچه‌ها خوب نمی‌شوند و ایجاد مشکل می‌کند و می‌گفتی آیزنهاور و خروشچف با یک زن زندگی ‌کردند و نه بیشتر ...
گفت: دیگر داری تحریک و تهدید می‌کنی. من الان زن ندارم و می‌خواهم بروم از دخترها ی مردم امتحان بگیرم، به نظر تو آن موقع از حرکات و رفتار من چیزی به نظر مردم نمی‌آید؟
البته ازدواج دوم بهمن‌بیگی یک سیاست بود اما از حق نگذریم خانم کیانی بانویی به تمام معنا بود و باعث اتحاد جامعه‌ی عشایری برای ادامه‌ی تعلیمات عشایرشد و بقا و تداوم این روند را بیمه‌کرد.
با بهمن‌بیگی به همراه راننده‌اش "جعفر بهمنی" از روستای "تیرتاج" به سمت "کره‌کان"، "بن‌رود" و "زنگنه" رفتیم. نرسیده به زنگنه در منطقه‌ی "مورددراز" منزل مرحوم جهانگیرخان کشکولی اقامت کردیم. آنجا دو معلم ایلی به نام‌های "دبیری و فرج‌پور" کار می‌کردند. بهمن‌بیگی مرا با خودش آورده‌بود که با هم صحبت کنیم. آن موقع ایشان نظر ازدواج دوم داشت. از ساعت 12 شب تا 6 صبح راجع به تعلیمات عشایر و دغدغه‌هایش با من صحبت کرد. در انتها گفت: این ازدواج من در تعلیمات عشایر رخنه و اشکال ایجاد خواهدکرد؟ گفتم: این کار فقط یک عیب دارد و آن این است که شما می‌خواهید با یکی از دانش‌آموخته‌های تعلیمات عشایر ازدواج کنی، در حالی که تو مدیرکل تعلیمات عشایر هستی و این برای مردم خوشایند نیست. گفت: در تهران هم یک نفر به من این حرف را زد و ادامه داد: تو الان چه کار می‌کنی؟ به شوخی بیان‌کردم: فارس استانداری داشت که انسان‌هایی که زیاد در پیاده‌رو بودند را به پل فسا می‌برد تا از اینجا پیاده برگردند و تو مرا به آن روز انداختی و الان باید 6 ساعت راه را پیاده برگردم.
معلم‌های عشایری با لباس محلی به کلاس می‌رفتند تا ارتباط فرهنگی بین معلم و ایل برقرارشود.
هفتاد دانش‌آموز را از روستای"دِرک و تیرتاج" به "ده گپ" برای برپایی اردو بردم و این فاصله را چهار ساعته پیاده طی‌کردیم. "همه‌ناز" کشاورز آن زمان دانش‌آموز بود و اسب حاج قمصور فریدونی از اهالی ده گپ را آورد و بچه‌ها را از رودخانه عبور داد تا به اردو برسیم.
در طول خدمت آیا با خطر جانی نیز مواجه شده‌اید؟
من در طول خدمت دو بار با خطر جانی مواجه شدم. یک شب بارانی در ایل فارسیمدان بودم که لوک مستی(شتری) به من حمله‌ور شد که ناگهان یکی از قشقایی‌ها خود را به شکل "دارغا" (ساربان) درآورد و لوک را ترساند و مرا نجات ‌داد و بعدها فهمیدم لوک از دارغا می‌ترسد و از روبرویش فرار می‌کند.
بار دوم هم در بین فارسیمدان بود. در قله‌ی دنا و گردنه‌ی بیژن برای بازدید از مدرسه‌ای رفتم. معلم مدرسه "فریدون صیادی "بود و تلاش خودش و دانش‌آموزانش در سطح ممتازی بود. شخصی به نام "محمد سلیمانی" همراهم بود. برایم اسبی آوردند که پیاده برنگردم. اسب تازه رام شده‌بود و نیمه‌وحشی بود.سه بار به بهانه‌های مختلف سوار و پیاده‌ شدم. بار آخر که سوار شدم یکی از دانش‌آموزان گفت آقا می‌خواهم در مورد امیرکبیر صحبت کنم. پیاده شدم و به حرف‌هایش گوش دادم. مجدداً که خواستم سوار شوم پایم در لگام اسب بود که بچه‌ها از روی خوشحالی کف زدند و اسب رم کرد و مرا به روی زمین کشید. اسب می‌خواست از روی آغل گوسفندان بپرد و در این صورت امکان قطع پایم وجود داشت که در یک لحظه پایم را از لگام اسب بیرون کشیدم و غلت خورده و گوشه‌ای افتادم. کدخدای آبادی "فضل اله بیگ" که دستان پهنی داشت و فکر می‌کرد بیهوش شده ام به پشتم می‌زد تا من به هوش بیایم که با شوخی به او گفتم: اگر این اسب مرا نکشت تو با این دست‌ها و ضربه زدن‌هایت مرا می‌کشی! اسب را آوردند و مجدداً سوارشدم. از گردنه‌ی بیژن رد شدم. آنجا یک مدرسه بود که از آن مدرسه نیز بازدید کردم.
آیا در طول خدمت با بهمن‌بیگی اختلاف پیداکردید؟
در اردوی لرستان نشسته‌ بودیم. نتیجه اردو عالی ارزیابی شده ‌بود. دانشجویی با من در ارتباط بود اما مظنون به ارتباط با ساوک بود. در دشمن‌زیاری آن دانشجو با عده‌ای درگیر شده‌ بود و گزارش این موضوع در جلسه مطرح ‌شد. بهمن‌بیگی خطاب به من گفت: دوستان ما می‌روند و از فلانی تبعیت و حمایت می‌کنند. عرض کردم: راجع به فلانی من قصد دارم بعد از مرگم او قیم فرزندانم باشد. گفت: اگر اینگونه باشد نمی‌توانیم با هم ادامه‌ی همکاری داشته ‌باشیم. ادامه ‌دادم: نمی‌توانم شما را مجبور کنم که با هم باشیم. جلسه سرد و کسل شد. بهمن‌بیگی از معلم‌ها خواست که برای شام بیایند. سر سفره 12 معلم از فارسیمدان نشسته ‌بودند که شاگرد من بودند. بهمن‌بیگی خواست از دل من در بیاورد ،گفت: خجالت نمی‌کشی این همه معلم خوب تربیت کرده‌ای و می‌روی از شخصی پیروی می‌کنی که وابسته به ساواک است.
ارزیابی کلی شما از تعلیمات عشایر چیست؟
تعلیمات عشایر همه درس بود و تشویق و مسابقه و پیشرفت و همه راضی بودیم و لذت می بردیم. با تعلیم و تربیت درست، این مملکت آینده‌ی درخشان‌تری دارد و تنها عاملی که می‌تواند گروه و جماعتی را برای اداره و مدیریت مملکت آماده‌کند همین سوادآموزی است و معلم‌ها باید این را بدانند و درک کنند. ما کارهای مدارس را به صورت گروهی و خودجوش انجام می‌دادیم. مثلاً سقف کلاس را تعمیر می‌کردیم و این کار را وظیفه‌ی خود می‌دانستیم نه در مقابل اجرت اضافی. ما می‌دانستیم اگر مردم باسواد شوند آینده‌شان درخشان است.
در اردوی خرم‌آباد بهمن‌بیگی گفت: سعی کنید بچه‌ها را باسواد کنید، انقلاب نزدیک است و ما به حکومت نزدیک شده‌ایم و ضرر می‌کنیم یعنی تعلیمات عشایر ضرر می‌کند و اظهار داشت که این کشور در حال تغییر است چون در مملکتی که مسلمان هست، مسئولان مملکتی دارند کارهای غیرشرعی و غیرقابل قبول برای مردم انجام می‌دهند نارضایتی زیاد می‌شود و حکومت پهلوی چندان دوامی ندارد.
تشویق وتوبیخ در تعلیمات عشایر چگونه بود؟
بهمن‌بیگی زمانی به صورت واقعی مریض می‌شد که کارکرد معلمی خوب نباشد و اگر کارش خوب بود او را تشویق می‌کرد و اگر بد بود تنبیه می‌کرد و در این کار هم شیوه‌ی خاص خود را داشت. چند معلم در طایفه‌ی "قره‌بیگلو" کارشان عالی بود. نامه می‌نوشت که: در طایفه‌ی قره‌بیگلو معلم بد وجود ندارد. بزرگترین تنبیهش هم این بود که به معلمی توجه نکند و از کلاس درسش بازدید نکند!
تعدادی از شهرها و استان هایی را که درآنها تدریس داشته ای و از همکاران برجسته‌ات در ممسنی نام ببرید؟
دشت‌مغان، دشت‌عباس، خرم‌آباد، کوهدشت بختیاری، ازنا، سفیددشت، پل‌دختر، الوار گرمسیر، نورآباد دلفان، الشتر، تمام حوزه‌های ایل قشقایی، استان‌های فارس، بوشهر، اصفهان، ایل بویراحمد و ایل ممسنی را کاملاً گشته‌ام و از مدارسشان بازدید نموده‌ام. در نورآباد خودمان"زواره رحمانی" یکی از بهترین و دلسوزترین معلم های همکار ما بود و بعدش "عزیز خسروی" و "قلندر فرامرزی". مرحوم "کیانشیر پرهمت" هم معلم بزرگواری بود. "فریدون سالاری" نیز انسانی توانا و برجسته ‌بود. و خیلی از معلمان خوب و بزرگوار دیگر که الآن برای بیان نام آنها حضور ذهن ندارم.
چه پیامی برای معلم های امروز دارید؟
توقع من از معلم‌ها این است که مأیوس نشوند و با کمال صداقت به بچه‌ها درس بدهند. واقعیت این است که سوادآموزی امروز بچه‌ها، تفکر آینده‌ی نسل ایران را شکل می‌دهد. بهمن‌بیگی می گفت اگر مردم سواد یاد نگیرند سراغ تفنگ می‌روند. همچنین از آنها انتظار داریم که بزرگوارانه و دلسوزانه به فکر درست تربیت کردن شاگردان خود باشند و مسائل مادی و کمبودهای زندگی آنها را دلسرد نکند.

 

درباره مصاحبه ,
نورباران بازدید : 511 چهارشنبه 16 مرداد 1392 زمان : 16:9 نظرات ()
مطالب مرتبط
ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
درباره ما
Profile Pic
همه ی کسانی که دستی در کار چاپ و انتشار دارند می دانند که بیرون آوردن یک نشریه چه مشقاتی دارد اما قدمی برداشته شده و باید سعی در ادامه ی آن به بهترین صورت ممکن را داشت و در این راه نیاز به مساعدت و همکاری همه ی اهل فن صاحبان اندیشه و قلم داریم و امیدواریم که بتوانیم مکانی برای بیان نظرات و اندیشه دوستانمان که همه ی هم شهرستانی هایمان در شهرستانهای ممسنی و رستم است باشیم و آنها نیز ما را از ارائه ی هرگونه مطلب ، نوشته ، پیشنهاد و انتقاد محروم ننمایند و نشریه ی نورباران را مکانی برای بیان آنها بدانند و ما هم سعی و تلاش خواهیم کرد که این نشریه این فرصت را به همه ی افراد با هر دیدگاه و نظری بدهد هر چند با آن مخالف باشیم . آدرس دفتر نشریه : نورآباد ممسنی – میدان معلم،خ کشاورز ، منازل سازمانی ، سمت چپ درب چهارم noorbaran99@yahoo.com noorbaran90@gmail.com پیامگیر: 30005825000019
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • لینک دوستان
  • وبلاگ روستای دهنو مرکزی
  • اخبار ستاد نمازجمعه ممسنی
  • مالکی- خبری-تحلیلی و اجتماعی
  • آپدیت آنلاین نود 32
  • خبر نورآباد
  • اداره راه وشهر سازی ممسنی
  • پایگاه خبری سرزمین سبز
  • شهر خبر
  • امید آل امیر
  • سایت خبری اداره ارشاد رستم
  • پایگاه اطلاع رسانی صالحین ممسنی
  • جامعه ایران
  • رجا نیوز
  • بانک وبلاگی ممسنی و رستم
  • سایت تخصصی شعر لری
  • بسیج دانش آموزی ممسنی
  • احمدرضا رنجبر
  • هیئت کاراته شهرستان ممسنی
  • تاریخ اصفهان
  • اخبار شهرستان های ممسنی و رستم
  • دهتینـــــــــــــــی
  • محسن زارعی
  • وبلاگ جوانان ممسنی و رستم
  • رستم وطن
  • مطبوعات فارس
  • دنیای تفریح و سرگرمی
  • وب سایت شهرستان رستم
  • امیرحشمت اله رحیمی بویراحمدی
  • سایت موزیک-گالری عکس
  • ممسنی وب
  • مهرزاد احمدی
  • پایگاه خبری شهرستان های ممسنی و رستم
  • امرالله یوسفی
  • مراسخون
  • خبرگزاری ندای رستم
  • پل فهلیان
  • ممسنی و رستم
  • عبدالرضا مرادی
  • مشایخ
  • فهلیان
  • پارینه برد
  • فردین علمداری
  • ناول دانلود
  • دیار ممسنی
  • چهره های موفق شهرستان ممسنی
  • پرسش و پاسخ در رستم
  • سایرت لری
  • امیر ایوب
  • سرزمین ادب و فرهنگ
  • بردنگان
  • لیدوما
  • فــــــرهـــنـــگ...تــــاریــــخ...ایران،فارس،ممسنی
  • ادیب عربی
  • به تکرار تمام با تو بودن ها
  • شکوفه های خاموشی
  • سایت ممسنی
  • به یاد اسماعیل عزیز
  • ممسنی .مورکی جاوید.بهلو.دیار خوبان
  • رستم شهر
  • دکتر مرتضی اشرافی
  • ماهور نیوز
  • محمدکریم حیدری-تهران
  • شولستان
  • ماهنامه لیدوما
  • درخید رستم
  • اخبار ممسنی
  • داریوش بادپا
  • ماهور زادگاه من
  • روستای بابامنیر
  • دیار دشمن زیاری
  • دشمن زیاری
  • سردشت
  • سایت خفرک
  • سرزمین لر
  • وبلاگ تخصصی مهندسی برق
  • غزل های علی قیصری
  • ممسنی جوان
  • احمد خاکیان
  • خبرگزاری شهرستان رستم
  • سامانه پیامک پارس لیدوما
  • روستاهای ایران-دانش بومی
  • دهیاری روستای حسین آباد
  • هیئت اباالفضل العباس ع شهرستان نورآباد ممسنی
  • آخرین مطالب ارسال شده
  • آرشیو
  • جمعه 01 خرداد 1394
  • سه شنبه 25 فروردين 1394
  • دوشنبه 24 فروردين 1394
  • شنبه 22 فروردين 1394
  • جمعه 21 فروردين 1394
  • پنجشنبه 20 فروردين 1394
  • چهارشنبه 19 فروردين 1394
  • سه شنبه 18 فروردين 1394
  • دوشنبه 17 فروردين 1394
  • يکشنبه 16 فروردين 1394
  • شنبه 15 فروردين 1394
  • جمعه 14 فروردين 1394
  • پنجشنبه 13 فروردين 1394
  • چهارشنبه 12 فروردين 1394
  • شنبه 23 اسفند 1393
  • دوشنبه 11 اسفند 1393
  • چهارشنبه 06 اسفند 1393
  • سه شنبه 05 اسفند 1393
  • دوشنبه 04 اسفند 1393
  • يکشنبه 03 اسفند 1393
  • شنبه 02 اسفند 1393
  • جمعه 01 اسفند 1393
  • پنجشنبه 30 بهمن 1393
  • چهارشنبه 29 بهمن 1393
  • يکشنبه 12 بهمن 1393
  • شنبه 11 بهمن 1393
  • پنجشنبه 09 بهمن 1393
  • چهارشنبه 08 بهمن 1393
  • سه شنبه 07 بهمن 1393
  • دوشنبه 06 بهمن 1393
  • يکشنبه 05 بهمن 1393
  • شنبه 04 بهمن 1393
  • جمعه 03 بهمن 1393
  • پنجشنبه 02 بهمن 1393
  • چهارشنبه 01 بهمن 1393
  • دوشنبه 29 دی 1393
  • شنبه 27 دی 1393
  • جمعه 26 دی 1393
  • پنجشنبه 25 دی 1393
  • چهارشنبه 24 دی 1393
  • سه شنبه 23 دی 1393
  • دوشنبه 22 دی 1393
  • يکشنبه 21 دی 1393
  • شنبه 20 دی 1393
  • جمعه 19 دی 1393
  • پنجشنبه 18 دی 1393
  • چهارشنبه 17 دی 1393
  • دوشنبه 15 دی 1393
  • يکشنبه 14 دی 1393
  • شنبه 13 دی 1393
  • جمعه 12 دی 1393
  • چهارشنبه 10 دی 1393
  • دوشنبه 08 دی 1393
  • يکشنبه 07 دی 1393
  • شنبه 06 دی 1393
  • دوشنبه 01 دی 1393
  • دوشنبه 17 آذر 1393
  • پنجشنبه 13 آذر 1393
  • چهارشنبه 12 آذر 1393
  • سه شنبه 11 آذر 1393
  • دوشنبه 10 آذر 1393
  • يکشنبه 09 آذر 1393
  • شنبه 08 آذر 1393
  • جمعه 07 آذر 1393
  • پنجشنبه 06 آذر 1393
  • سه شنبه 20 آبان 1393
  • دوشنبه 19 آبان 1393
  • يکشنبه 18 آبان 1393
  • شنبه 17 آبان 1393
  • دوشنبه 05 آبان 1393
  • يکشنبه 04 آبان 1393
  • شنبه 03 آبان 1393
  • جمعه 02 آبان 1393
  • پنجشنبه 01 آبان 1393
  • چهارشنبه 30 مهر 1393
  • سه شنبه 29 مهر 1393
  • دوشنبه 28 مهر 1393
  • يکشنبه 27 مهر 1393
  • سه شنبه 22 مهر 1393
  • شنبه 19 مهر 1393
  • جمعه 18 مهر 1393
  • پنجشنبه 17 مهر 1393
  • چهارشنبه 16 مهر 1393
  • سه شنبه 15 مهر 1393
  • دوشنبه 14 مهر 1393
  • يکشنبه 13 مهر 1393
  • شنبه 12 مهر 1393
  • پنجشنبه 10 مهر 1393
  • دوشنبه 17 شهريور 1393
  • جمعه 14 شهريور 1393
  • پنجشنبه 13 شهريور 1393
  • چهارشنبه 12 شهريور 1393
  • سه شنبه 11 شهريور 1393
  • دوشنبه 10 شهريور 1393
  • يکشنبه 09 شهريور 1393
  • شنبه 08 شهريور 1393
  • چهارشنبه 05 شهريور 1393
  • سه شنبه 04 شهريور 1393
  • دوشنبه 03 شهريور 1393
  • يکشنبه 02 شهريور 1393
  • شنبه 01 شهريور 1393
  • پنجشنبه 23 مرداد 1393
  • پنجشنبه 16 مرداد 1393
  • سه شنبه 14 مرداد 1393
  • دوشنبه 13 مرداد 1393
  • يکشنبه 12 مرداد 1393
  • جمعه 10 مرداد 1393
  • پنجشنبه 09 مرداد 1393
  • چهارشنبه 08 مرداد 1393
  • سه شنبه 07 مرداد 1393
  • دوشنبه 06 مرداد 1393
  • چهارشنبه 25 تير 1393
  • شنبه 21 تير 1393
  • جمعه 20 تير 1393
  • پنجشنبه 19 تير 1393
  • چهارشنبه 18 تير 1393
  • سه شنبه 17 تير 1393
  • يکشنبه 15 تير 1393
  • پنجشنبه 12 تير 1393
  • سه شنبه 10 تير 1393
  • دوشنبه 09 تير 1393
  • چهارشنبه 04 تير 1393
  • سه شنبه 03 تير 1393
  • دوشنبه 02 تير 1393
  • يکشنبه 01 تير 1393
  • شنبه 31 خرداد 1393
  • جمعه 30 خرداد 1393
  • پنجشنبه 29 خرداد 1393
  • يکشنبه 25 خرداد 1393
  • شنبه 24 خرداد 1393
  • پنجشنبه 22 خرداد 1393
  • چهارشنبه 21 خرداد 1393
  • يکشنبه 11 خرداد 1393
  • شنبه 10 خرداد 1393
  • جمعه 09 خرداد 1393
  • پنجشنبه 08 خرداد 1393
  • چهارشنبه 07 خرداد 1393
  • دوشنبه 05 خرداد 1393
  • شنبه 03 خرداد 1393
  • جمعه 02 خرداد 1393
  • پنجشنبه 01 خرداد 1393
  • سه شنبه 23 ارديبهشت 1393
  • دوشنبه 22 ارديبهشت 1393
  • يکشنبه 21 ارديبهشت 1393
  • شنبه 20 ارديبهشت 1393
  • جمعه 19 ارديبهشت 1393
  • پنجشنبه 18 ارديبهشت 1393
  • چهارشنبه 17 ارديبهشت 1393
  • سه شنبه 16 ارديبهشت 1393
  • دوشنبه 15 ارديبهشت 1393
  • چهارشنبه 10 ارديبهشت 1393
  • سه شنبه 09 ارديبهشت 1393
  • دوشنبه 08 ارديبهشت 1393
  • يکشنبه 07 ارديبهشت 1393
  • شنبه 06 ارديبهشت 1393
  • جمعه 05 ارديبهشت 1393
  • سه شنبه 02 ارديبهشت 1393
  • يکشنبه 24 فروردين 1393
  • شنبه 23 فروردين 1393
  • جمعه 22 فروردين 1393
  • پنجشنبه 21 فروردين 1393
  • چهارشنبه 20 فروردين 1393
  • دوشنبه 18 فروردين 1393
  • يکشنبه 17 فروردين 1393
  • شنبه 16 فروردين 1393
  • چهارشنبه 06 فروردين 1393
  • دوشنبه 04 فروردين 1393
  • چهارشنبه 21 اسفند 1392
  • سه شنبه 20 اسفند 1392
  • دوشنبه 19 اسفند 1392
  • سه شنبه 13 اسفند 1392
  • دوشنبه 12 اسفند 1392
  • يکشنبه 04 اسفند 1392
  • شنبه 03 اسفند 1392
  • جمعه 02 اسفند 1392
  • پنجشنبه 01 اسفند 1392
  • چهارشنبه 30 بهمن 1392
  • دوشنبه 28 بهمن 1392
  • يکشنبه 27 بهمن 1392
  • شنبه 26 بهمن 1392
  • دوشنبه 21 بهمن 1392
  • سه شنبه 15 بهمن 1392
  • دوشنبه 14 بهمن 1392
  • يکشنبه 13 بهمن 1392
  • شنبه 12 بهمن 1392
  • جمعه 11 بهمن 1392
  • پنجشنبه 10 بهمن 1392
  • چهارشنبه 09 بهمن 1392
  • سه شنبه 08 بهمن 1392
  • يکشنبه 06 بهمن 1392
  • جمعه 04 بهمن 1392
  • سه شنبه 01 بهمن 1392
  • دوشنبه 30 دی 1392
  • يکشنبه 29 دی 1392
  • شنبه 28 دی 1392
  • جمعه 27 دی 1392
  • پنجشنبه 26 دی 1392
  • چهارشنبه 25 دی 1392
  • سه شنبه 24 دی 1392
  • دوشنبه 23 دی 1392
  • يکشنبه 22 دی 1392
  • شنبه 21 دی 1392
  • پنجشنبه 19 دی 1392
  • يکشنبه 15 دی 1392
  • شنبه 14 دی 1392
  • جمعه 13 دی 1392
  • پنجشنبه 12 دی 1392
  • چهارشنبه 11 دی 1392
  • سه شنبه 10 دی 1392
  • دوشنبه 09 دی 1392
  • يکشنبه 08 دی 1392
  • شنبه 07 دی 1392
  • چهارشنبه 04 دی 1392
  • يکشنبه 01 دی 1392
  • شنبه 30 آذر 1392
  • پنجشنبه 28 آذر 1392
  • چهارشنبه 27 آذر 1392
  • سه شنبه 26 آذر 1392
  • دوشنبه 25 آذر 1392
  • يکشنبه 24 آذر 1392
  • شنبه 23 آذر 1392
  • جمعه 22 آذر 1392
  • سه شنبه 19 آذر 1392
  • شنبه 16 آذر 1392
  • چهارشنبه 13 آذر 1392
  • سه شنبه 12 آذر 1392
  • يکشنبه 10 آذر 1392
  • يکشنبه 03 آذر 1392
  • پنجشنبه 30 آبان 1392
  • چهارشنبه 29 آبان 1392
  • سه شنبه 28 آبان 1392
  • يکشنبه 26 آبان 1392
  • جمعه 24 آبان 1392
  • دوشنبه 20 آبان 1392
  • پنجشنبه 16 آبان 1392
  • يکشنبه 12 آبان 1392
  • شنبه 11 آبان 1392
  • جمعه 10 آبان 1392
  • چهارشنبه 01 آبان 1392
  • سه شنبه 30 مهر 1392
  • دوشنبه 29 مهر 1392
  • يکشنبه 28 مهر 1392
  • شنبه 27 مهر 1392
  • جمعه 26 مهر 1392
  • چهارشنبه 24 مهر 1392
  • سه شنبه 16 مهر 1392
  • دوشنبه 15 مهر 1392
  • يکشنبه 14 مهر 1392
  • شنبه 13 مهر 1392
  • جمعه 12 مهر 1392
  • پنجشنبه 11 مهر 1392
  • چهارشنبه 10 مهر 1392
  • سه شنبه 09 مهر 1392
  • دوشنبه 08 مهر 1392
  • شنبه 06 مهر 1392
  • جمعه 22 شهريور 1392
  • پنجشنبه 21 شهريور 1392
  • سه شنبه 19 شهريور 1392
  • دوشنبه 18 شهريور 1392
  • جمعه 15 شهريور 1392
  • پنجشنبه 14 شهريور 1392
  • چهارشنبه 13 شهريور 1392
  • يکشنبه 10 شهريور 1392
  • سه شنبه 29 مرداد 1392
  • دوشنبه 28 مرداد 1392
  • چهارشنبه 23 مرداد 1392
  • دوشنبه 21 مرداد 1392
  • چهارشنبه 16 مرداد 1392
  • دوشنبه 14 مرداد 1392
  • جمعه 11 مرداد 1392
  • پنجشنبه 10 مرداد 1392
  • پنجشنبه 20 تير 1392
  • دوشنبه 17 تير 1392
  • يکشنبه 16 تير 1392
  • شنبه 08 تير 1392
  • شنبه 01 تير 1392
  • پنجشنبه 30 خرداد 1392
  • شنبه 28 ارديبهشت 1392
  • يکشنبه 15 ارديبهشت 1392
  • سه شنبه 10 ارديبهشت 1392
  • يکشنبه 08 ارديبهشت 1392
  • سه شنبه 03 ارديبهشت 1392
  • شنبه 17 فروردين 1392
  • جمعه 27 بهمن 1391
  • شنبه 21 بهمن 1391
  • پنجشنبه 19 بهمن 1391
  • شنبه 14 بهمن 1391
  • چهارشنبه 04 بهمن 1391
  • جمعه 29 دی 1391
  • سه شنبه 05 دی 1391
  • سه شنبه 28 آذر 1391
  • يکشنبه 26 آذر 1391
  • دوشنبه 20 آذر 1391
  • جمعه 17 آذر 1391
  • سه شنبه 23 آبان 1391
  • جمعه 12 آبان 1391
  • چهارشنبه 19 مهر 1391
  • سه شنبه 18 مهر 1391
  • شنبه 15 مهر 1391
  • جمعه 07 مهر 1391
  • جمعه 31 شهريور 1391
  • جمعه 17 شهريور 1391
  • جمعه 20 مرداد 1391
  • پنجشنبه 19 مرداد 1391
  • يکشنبه 15 مرداد 1391
  • چهارشنبه 11 مرداد 1391
  • دوشنبه 09 مرداد 1391
  • جمعه 30 تير 1391
  • چهارشنبه 28 تير 1391
  • سه شنبه 20 تير 1391
  • سه شنبه 13 تير 1391
  • يکشنبه 07 خرداد 1391
  • جمعه 05 خرداد 1391
  • جمعه 15 ارديبهشت 1391
  • سه شنبه 12 ارديبهشت 1391
  • جمعه 01 ارديبهشت 1391
  • جمعه 25 فروردين 1391
  • پنجشنبه 17 فروردين 1391
  • سه شنبه 23 اسفند 1390
  • يکشنبه 23 بهمن 1390
  • دوشنبه 23 آبان 1390
  • دوشنبه 07 شهريور 1390
  • چهارشنبه 23 آبان 1380
  • آمار سایت
  • کل مطالب : 1239
  • کل نظرات : 313
  • افراد آنلاین : 2
  • تعداد اعضا : 15
  • آی پی امروز : 33
  • آی پی دیروز : 90
  • بازدید امروز : 651
  • باردید دیروز : 1,767
  • گوگل امروز : 7
  • گوگل دیروز : 22
  • بازدید هفته : 3,329
  • بازدید ماه : 12,289
  • بازدید سال : 53,991
  • بازدید کلی : 735,724